|
روستاي يرك
|
||
|
روستاي يرك، روستايي بكر و دستنخورده با ارتفاع 2850 متر در دامنه البرز واقع در الموت قزوین |
به نام خدا
با عرض سلام
یرکی های بزرگوار
آغاز بهار و خرمی طبيعت و عطرافشانی گلها را تبريک
میگويم، و دعا میکنم که در همه فصول بهاری باشيد
و در همه حال خرم و در کنار خانواده چون گل
عطرافشان و شادیافزا.
yarak.ir
بنام خدا
يا مقلب القلوب والابصار
يا مدبر اليل و النهار
يا محوا الحول والاحوال
حول حالنا الي احسن حال
دراین نوروز باستانی خیال ديدنت را به آغوش خسته می کشم اي عزيز رفته
به اطلاع کليه اقوام بزرگوار میرساند.
به مناسبت فرارسيدن سال جديد، نو عيد داران يركي اقدام به برگزاري ويژه برنامه ديد بازديد و تشكر اعتذار در روز اول فروردين از ساعت 14 الي 17 در محل حسینیه یرکی های مقیم مرکز را دارد. لذا بدينوسيله از همشهریهای بزرگوار دعوت میگردد .
مرحوم حاج عيوضعلي توكلي يركي
مرحوم حاج سليم رباني داماد حاج مير آقا
مرحومه كربلايي سيده مهناز توكلي يركي
مرحوم كربلايي سید فخرالدین هاشمی یرکی
مرحوم كربلايي سهراب توكلي يركي
مرحوم بهزاد خانجاني
مرحوم سيد ممتاز هاشمي يركي
مرحومه زینب حجتی عروس حاج رمضان توكلي يركي
مرحومه حاجیه خانم عفت زارعی
داغديدگان سال 88
به نام خدا
یكی دیگر از مراسمی كه در مناطق مختلف گیلان ، مازندران ، الموت و طالقان در روزهای پیش از نوروز مشاهده میشد، حضور نوروزیخوانها بود. اشعار نوروز خواني دو گونه بودعدهای شعر مذهبی و در واقع امامخوانی میكردند و برخی نیز شعر نوروزی َ ملی و محلی برای مردم میخواندند.
نوروز خوانان معمولا" پانزده روز قبل از فرا رسيدن عيد نوروز به داخل روستاها مي آمدند و با خواندن اشعار در مدح امامان و ترانه هاي محلي، طليعه سال نو را به آنان مژده مي دهند. نوروز خوانان چند نفر هستند كه يك نفر اشعار را مي خواند، يك نفر ساز مي زد ،نفر ديگر كه به آن كوله كش( باركش ) مي گفتند. به در خانه هاي مردم مي رفت و مي خواند:
بادبهارون بيمو / نوروز سلطون بيمو/ مژده دهيد به دوستان / گل به گلستون اومد / بهار آمد بهار آمد خوش آمد/ علي باذولفقار آمد، خوش آمد/ نوروزتان نوروز ديگر / شما را سال نو باشد مبارك صاحبخانه نيز با دادن پول ، گردو، تخم مرغ و نخود، و كشمش از آنان پذيرايي مي كرد .
اواخر اسفند ماه نشانه رسیدن نوروز با تابیدن خورشید به داخل اطاق نشیمن از دریچه پشت بام (درجی یا لوجین) از راه می رسيد و در داخل دیوار اطاق نقش می بست ما خوشحال می شدیم و بلا فاصله مادر (يادش بخير) با چسباندن یک تکه خمیر به محل تابش خورشید خیر و برکت را از خداوند در خواست می نمود. هنگام تحويل سال افراد خانواده دور سفره هفت سين كه با ظرافت و سليقه خانم خانه چيده شده مي نشستند و در حاليكه پدر خانواده دعاي تحويل مي خواند منتظر سال نو مي شدند. در گذشته كه امكانات ارتباطي مانند راديو و تلويزيون نبود با تيراندازي(تفنگ سر پر) يا گفتن اذان سال جديد را به همه اعلام مي داشتند. بعضی از افراد خوش قدم و خوش يمن بودند و ما انتظار داشتیم که این افراد اولین نفری باشند که در سال جدید پا در آستان منزل می گذارند مخصوصا" از سادات محترم برای این عمل دعوت می گردید.
اولین روز عید مردها و جوانها دسته ای تشکیل می دادند و به منزل کدخدا مي رفتند و پس از عید دیدنی از کدخدا به اتفاق او براي ديدار نوروزي حرکت می کردند. عيد ديدني ابتدا از منازل آنهايي كه نو عيد داشتند شروع مي شد و سپس از جير محله تا جار محله خاتمه مي يافت و بعداز آن همگی در پشت بام بزرگی که آماده و مفروش شده بود جمع می شدند و تنقلاتی مانند کشمیش ,شیرینی مخصوص ,مغز گردو ، تخم کدو محلی، گندم برشته ، (لب لبو) که همان مغز زرد آلو تلخ بود که تلخی آنرا با شیوه های خاصي می گرفتند و با برشته کردن و نمک زدن تبدیل به لب لبو می شد ،چند نوع حلوا (نشاسته ای ,گردوئی) که به صورت لوزی مانند برش داده و با تزئینی مخصوصي در بشقاب ها می چیدند با قیماق ,پنیر ، شیره انگور و کچر (مربای انگور) در داخل مجمعه ها به پشت بام می آوردند و جوان های خوش ذوق ابتدا در یکجا آنها را جمع آْوری سپس توسط مقسم بین افراد پشت بام تقسیم می شد. پس از صرف تنقلات ابتدا کدخداي سال جدید تعیین یا کدخدای قبلی ابقا می گردید. سپس از بین اقایان به صورت داوطلبَ پیشکارها تعیین می شدند. پاکار ,کوه بان ,چوپان ,گوگل بان,دشت بان, باغبان،وركولي بان و حمام وان و قرارداد (سر خط ) را مکتوب مهر وامضاء می گردند كه در سال جدید با همکاری کدخدا نسبت به رتق و فتق امور بپردازند. بعد از ظهر نوبت خانم ها بود آنها هم به اتفاق به منازل همدیگر می رفتند و در این رفت و آمد ها بعضی ها که با هم قهر بودند با وساطت مردمَ آشتی می کردند. در نوروز همه يركي ها بدون استثناء به يكديگر تبريك عيد را مي گفتند حتي اگر در طول سال با يك ديگر مشگل داشتند .
فرستادن هديه براي عروس آينده هم از رسوم خاص عيددر يرك بود. خانواده دامادچند مجمعه شامل كلاس ،اكرديك، كله قند سالم، يك يا چند قواره پارجه،كفش، روسري، جوراب و در صورت امكان مقداري طلا به خانه عروس حمل مي كردند.
غروب شب اول سال به اين اعتقاد كه چراغ خانه آنها هميشه روشن و نوراني باشد، به سر در خانه ها چراع(فانوس و پی سوز) يا شعله آتش آويزان مي كردند.
تمام ثانیه ها را به خط آه ’ به لحظه غربت ’ به سبک گریه نوشته ام کتاب مرثیه ها را .......
چه سرنوشت غریبی است ’ دلم گرفته برایت پدر .......
با سلام
بدینوسیله از کلیه عزیزانی که از لحظه خاکسپاری تا پایان شب هفت آن عزیز از دست رفته با این خانواده به طرق مختلف از قبیل ارسال گل ’ نصب بنر و پارچه ’ ارسال پیامک ’ تماس تلفنی و با حضورر سبز خود ابراز همدردی نمودند ’ کمال تشکر و قدردانی را داریم . باشد که در شادیهای شما جبران زحمت نماییم.
از طرف فرزندان آن مرحوم
هر کدام از اهالی يرك در صورتی که توانایی جسمی داشته باشند . عصر آخرین پنجشنبه سال را در حالی که لباس نو بر تن کرده اند و مقداری 1- حلوا همراه با نان (حلواي نشاسته ، حلواي آرد گندم و حلواي آرد برنج) 2- خشکبار (گردو ، بادام ،گهري وكشمش ....) 3- نان و پنير (احتمالاْ با گردو) 4- نقل و خرما و ... جهت خیرات با خود حمل می کنند.برسرمزار شهدا در جوار امامزاده ابراهیم و بر آرامگاههای خانوادگی خویش گرد آمده مراسم شب جمعه آخر سال را در مزار يرك انجام می دهند . با نثار فاتحه برای رفتگان یاد و خاطر آنها را زنده و ارتباط نسل جدید خود را با نیاکانشان محکم تر می نمایند . سپس به مزار ديگر خانواده مي روند و با نثار فاتحه از خدا تقاضاي سر سلامتي براي باز ماندگان مي نمايند شایان ذکر است افرادی که مدتهاست بنا بر دلایل کاری و ... در يرك حضور نداشتن به هر شکل ممکن خود را به این مراسم می رسانند.
چون آنان عقیده دارند که روان نیاکان شبهای جمعه به ویژه عصر آخرین پنجشنبه سال در کنار بازماندگان خود حضور دارند. در يرك رسم بود اولين روز عید نوروز نو عيدداران (خانواده هاي كه در آن سال كسي را از دست داده اند ) مراسم مشابه ای در قبرستان برگزار می كنند .
چنين مراسمهاي و حضور مردم در مزاريرك وابستگی شدید، حق شناسی و احترام آنان را به عزیزان از دست رفته می دهد . این اعتقاد به زنده بودن ياد گذشتگان و توجه به پیشینیان یکی از عواملی است که باعث می شود تا افرادی که از یک ریشه و تبار هستند افزون بر بیشتر دانستن از نیاکان خویش و زندگی و رسومات آنان ، با سایر بستگان خود که در قید حیات هستند آشنا و از چگونگی زندگی و امرار معاش شان آگاه شوند . و پیوندهای عاطفیشان قوی تر و محبتشان به هم بیشتر شود . تا در روزگار سختی و شادی به داد و کمک یکدیگر برسند .این رسم و امثال آن که به بهانه های گوناگون(درجشن ها و یا در ترحيم ها ) باعث گردهمایی يركي ها می شد . یکی از دلایل حفظ و نگهداری بسیاری از رسوم کهن در بین جوانان و نوجوانان و انتقال آن به فرزندان شان می باشد . و اینست که شاید بتوان گفت بسیاری از رسوم با کمترین دگرگونی(فقط مدرن شده) همچون هزاران سال پیش برگزار می شوند . و مروج همکاری و همیاری در بین افراد جامعه يركي می شد . وقتي داشتم اين مطالب را سرهم مي كردم بي اختيار اشگ از ديدگانم جاري شد به ياد گذشتگان مخصوصا ًعزيزان افتادم ، چه نعمت هاي را از دست داديم قدرشان را ندانستیم يا بهتر بگويم قدر شان را خوب ندانستيم من كه اينطور بودم اميدارم شما اينطور نباشيد ؟ البته نا گفته پیدا ست مردم یرک انسانهای والا و حق شناس هستند . به شما جوانان مخصوصاً جوانان تحصيل كرده پيشنهاد مي كنم قدر عزيزان خود را بدانيد قبل از انكه دير شود اين كار ممكن نيست مگر با احترام و رعايت سنت ها
" بسمه تعالي"
بدين وسيله از كليه سروران گرامي كه با حضور خود در مراسم تشييع و مجالس ترحيم و يا با ارسال تاج گل و پيام تسليت از طريق فاكس َتلفن و موبایل، در غم از دست دادن مادر گرامي ام (سيده كربلايي مهناز هاشمي يركي ) اينجانب و خانواده را تسلي بخشيدند صميمانه تقدير و تشكر نموده و از اينكه به لحاظ شدت تألمات روحي وارده قادر به قدرداني حضوري نگرديدم پوزش طلبيده و از خداوند سبحان براي يكايك عزيزان به همراه خانواده هاي محترمشان آرزوي سلامتي و شادكامي دارم.
اميد است با توفيق خدمت در مراسم شادي آن بـزرگواران پاره اي از الطاف و محبــت ايشان را پاسخگو باشم.
و من ا... التوفيق
الحقير بهرام توكلي
در يرك زنان از روی آتش نمی پرند. زنان در خانه شير برنج درست ميكردند وبعد از پختن ، آن را بين هم ولايتي ها توزيع ميكردند مردان در چند پشت بام ( پشت بام منزل آقا داداش مرحوم ، پشت بام منزل سيد امين الله مرحوم ، پشت بام طويله غلامرضا خان و......) گون ها را از پستو خانه ها خارج و در پشت بام جمع ميكردند آتش بصورت طاق (فرد) كه معمولاً دريك بوته از گونهاي با ارتفاع وپهناي بزرگي درست مي كردند كه نوجوانان بسختي از روي آن مي توانستن بپرند. عموما با خواندن شعرهایی چون "زردی من از تو... سرخي تو از من"و" غم برو شادی بیا... نكبت برو روزي بيا" از روي آتش مي پريدند. همچنین مواظب هستند تا در این شب چیزی شکسته نشود، چون آن را خوش یمن نمی دانند. در این شب سعي مي شد ماهي پلو بخورند و شب را با خوردن 1-آ جیل : ( كشمش ،سنجد ،بادام ،گردو ، ...) 2- شيريني :(کولاس و اگردك ...) 3-مواد پختني بجز غذا : (چندر ،كدو ، شلوم ، آش ، ... ) 4- ميوه خشك شده (بركه سيب ،بركه زرد آلو ، بركه هلو ، آ لو چه درختي و آلبالوي خشك شده ...) 5- ميوه (گندوس ، گهري ، انگور، انار ، ...) 6- اقلام ديگر (گهري و گندوس .....که مدتی در سركه خوابیده ) سپری می کردند. عموماً شبهاي زمستان زير كرسي با شب چره مخصوصي كه شامل انواع ميوه هاي خشك شده (سيب، زرد الو، گهري.....) در ظرفي بنام تي يره (TEYAREH ) كه در داخل تنور قرار مي دادند كه پس از پختن آنرا در ظرفي به نام لنگري مي ريختن با گفتن داستان (گرشاسب نامه ، بوستان ،.....) شب را سپري مي كردند .كه اين كار در چها رشنبه سوري نيز انجام مي شد. در شب چهارشنبه سوری همچنین مراسم قاشق زنی نیز انجام می شد.در يرك مرسوم بود كه شب چهار شبه سوري به يك روسري گلدار ويا كيسه متقال نخي ويا يك لنكه جوراب پشمي را به ريسماني مي بند ند واز راه درجي داخل منزلها مي فرستند كه صاحبخانه چيزي در داخل آن قرار مي داد كه البته براي صاحب خانه مهم بود چه كسي در پشت بام است.معمولاً پسران داري نامزد در هنگام ارسال ريسمان به داخل منزل نامزد خود يك هديه (عطر،روغن صورتي،آينه،روسري....) براي همسر آينده خود ارسال ميكردند ودر مقابل دختران از دست رنج خود (جوراب پشمي،دست كش پشمي ،شال پشمي......) كه خود بافته بودند براي همسر آينده با ريسمان بالا مي فرستادند وبا اين كار عهد و پيمان را محكم تر مي كردند .از دیگر مراسم چهارشنبه سوری يرك فال گوش بود و آن بیشتر مخصوص کسانی بود که آرزویی داشتند. مانند دختران و پسران دم بخت یا زنان مردان كه در آرزوی فرزند بودند. آنها اين كار را تا تحويل سال ادامه مي دادند. در شب چهارشنبه سوری تفنک سرپر (سید اکرم مرحوم و محمد تقی مرحوم ....) حال خاصی به مراسم آتش بازی می داد
حضرت محمد «ص» فرمودند: «محبوبترین مردم در نزد خداوند متعال کسی است که به حال مردم سودمندتر باشد.» (کافی، ج2، ص164، )
به اطلاع کليه اقوام بزرگوار میرساند.
مجلس ختم شادروان حاج عیوضعلی توکلی یرکی
در روز چهار شنبه مورخ ۱۲/۱۲/۸۸ از ساعت ۱۵ الی ۳۰/۱۶
در حسینیه یرکی های منعقد میباشد.
حضورسروران تسلي خاطربازماندگان خواهد گرديد.
بازگشت همه به سوی اوست
به اطلاع کليه اقوام بزرگوار میرساند آقا ی حاج عیوضعلی توکلی یرکی در گذشت .
مراسم خاکسپاری : در روز جاری (۱۰/۱۲/۸۸) سا عت ۱۱ در باغ فیض (امام زاد حمیده خاتون ) برگزار میگردد
مراسم ترحیم بعداْ اعلام خواهد شد
حضورسروران عزیزان یرکی تسلي خاطربازماندگان خواهد گرديد
به اطلاع کليه اقوام عزیز میرساند
مجالس ختم شادروان حاج سلیم ربانی (داماد حاج میرآقا هاشمی یرکی )
روز سه شنبه مورخ ۱۱/۱۲/۸۸ از ساعت ۳۰/۱۴ الی ۳۰/۱۶ در نظر آباد (قشلاق)و مجلس یابودی نیز در روز جمعه مورخ ۱۴/۱۲/۸۸
از ساعت ۳۰ /۱۶ الی ۳۰/۱۹ در حسینیه یرکی های برگزار میگردد.
حضورسروران عزیزان یرکی تسلي خاطربازماندگان خواهد گرديد.
به اطلاع کليه اقوام بزرگوار میرساند آقا ی سلیم ربانی داماد حاج میرآقا هاشمی یرکی در گذشت .
مراسم خاکسپاری : احتمالاْ در روز جای(۹/۱۲/۸۸) در نظر آباد
حمل از بیمارستان ۵۰۱ واقع در خیابان فاطمی
مراسم ترحیم بعداْ اعلام خواهد شد
حضورسروران عزیزان یرکی تسلي خاطربازماندگان خواهد گرديد
به اطلاع کليه اقوام بزرگوار میرساند.
مجلس ختم مرحومه کربلایی خانم سیده مهناز هاشمی یرکی همسر((حاج خانقلی توکلی یرکی))
در روز پنج شنبه مورخ ۱۳/۱۲/۸۸ از ساعت ۳۰/۱۶ الی ۳۰/۱۸
در حسینیه یرکی های منعقد میباشد.
حضورسروران تسلي خاطربازماندگان خواهد گرديد.
هیئت امناي حسينيه يركهاي مقيم تهران