|
روستاي يرك
|
||
|
روستاي يرك، روستايي بكر و دستنخورده با ارتفاع 2850 متر در دامنه البرز واقع در الموت قزوین |
در يرك زنان از روی آتش نمی پرند. زنان در خانه شير برنج درست ميكردند وبعد از پختن ، آن را بين هم ولايتي ها توزيع ميكردند مردان در چند پشت بام ( پشت بام منزل آقا داداش مرحوم ، پشت بام منزل سيد امين الله مرحوم ، پشت بام طويله غلامرضا خان و......) گون ها را از پستو خانه ها خارج و در پشت بام جمع ميكردند آتش بصورت طاق (فرد) كه معمولاً دريك بوته از گونهاي با ارتفاع وپهناي بزرگي درست مي كردند كه نوجوانان بسختي از روي آن مي توانستن بپرند. عموما با خواندن شعرهایی چون "زردی من از تو... سرخي تو از من"و" غم برو شادی بیا... نكبت برو روزي بيا" از روي آتش مي پريدند. همچنین مواظب هستند تا در این شب چیزی شکسته نشود، چون آن را خوش یمن نمی دانند. در این شب سعي مي شد ماهي پلو بخورند و شب را با خوردن 1-آ جیل : ( كشمش ،سنجد ،بادام ،گردو ، ...) 2- شيريني :(کولاس و اگردك ...) 3-مواد پختني بجز غذا : (چندر ،كدو ، شلوم ، آش ، ... ) 4- ميوه خشك شده (بركه سيب ،بركه زرد آلو ، بركه هلو ، آ لو چه درختي و آلبالوي خشك شده ...) 5- ميوه (گندوس ، گهري ، انگور، انار ، ...) 6- اقلام ديگر (گهري و گندوس .....که مدتی در سركه خوابیده ) سپری می کردند. عموماً شبهاي زمستان زير كرسي با شب چره مخصوصي كه شامل انواع ميوه هاي خشك شده (سيب، زرد الو، گهري.....) در ظرفي بنام تي يره (TEYAREH ) كه در داخل تنور قرار مي دادند كه پس از پختن آنرا در ظرفي به نام لنگري مي ريختن با گفتن داستان (گرشاسب نامه ، بوستان ،.....) شب را سپري مي كردند .كه اين كار در چها رشنبه سوري نيز انجام مي شد. در شب چهارشنبه سوری همچنین مراسم قاشق زنی نیز انجام می شد.در يرك مرسوم بود كه شب چهار شبه سوري به يك روسري گلدار ويا كيسه متقال نخي ويا يك لنكه جوراب پشمي را به ريسماني مي بند ند واز راه درجي داخل منزلها مي فرستند كه صاحبخانه چيزي در داخل آن قرار مي داد كه البته براي صاحب خانه مهم بود چه كسي در پشت بام است.معمولاً پسران داري نامزد در هنگام ارسال ريسمان به داخل منزل نامزد خود يك هديه (عطر،روغن صورتي،آينه،روسري....) براي همسر آينده خود ارسال ميكردند ودر مقابل دختران از دست رنج خود (جوراب پشمي،دست كش پشمي ،شال پشمي......) كه خود بافته بودند براي همسر آينده با ريسمان بالا مي فرستادند وبا اين كار عهد و پيمان را محكم تر مي كردند .از دیگر مراسم چهارشنبه سوری يرك فال گوش بود و آن بیشتر مخصوص کسانی بود که آرزویی داشتند. مانند دختران و پسران دم بخت یا زنان مردان كه در آرزوی فرزند بودند. آنها اين كار را تا تحويل سال ادامه مي دادند. در شب چهارشنبه سوری تفنک سرپر (سید اکرم مرحوم و محمد تقی مرحوم ....) حال خاصی به مراسم آتش بازی می داد
حضرت محمد «ص» فرمودند: «محبوبترین مردم در نزد خداوند متعال کسی است که به حال مردم سودمندتر باشد.» (کافی، ج2، ص164، )
رو تو يه حساب ديگه اي ميکردم ناراحت نشو ولي تازه ميفهمم مردم راست ميگفتن تو آدمه دو رويي هستي...........يه روت ماهه ، يه روت گل يکي از يکي قشنگ تر!
کاشکي مانيتورت بودم هميشه رخ به رخت بودم...... کاشکي که کيبوردت هميشه زير انگشتات بودم.......کاشکي که هدفونت بودم هميشه در گوشت بودم .......کاشکي که موست بودم كه هميشه تو مشتت باشم .. ....کاشکي پسووردت بودم هميشه توي فکرت بودم.
میدونی چرا آدم وقتی بزرگ میشه با خودکار مینویسه ؟.... برای اینکه یاد بگیره که هر اشتباهی پاک شدنی نیست "
هر وقت توی زندگی به یه در بزرگ رسیدی که روش یه قفل بزرگ بود نترس و نا امید نشو!!! چون اگه قرار بود باز نشه جاش یه دیوار میذاشتن
باد يرك می وزد … میتوانی در مقابلش دیوار بسازی ، و يا آسیاب بادی
تصمیم با تو است . . .
یک روز هیچ مشکلی سر راهم نبود ، میفهمم که راه را اشتباه رفته ام . . .
زندگي بدون عشق يعني شلوار كردي بدون كش
توپ بلغاری (توپ تنیس) این توپ در قدیم از بدور هم پیچیدن پارچه درست می شد
چوب یا چماق برای زدن توپ
دو گروه با حداقل ۴ نفر (جمع ۸ نفر)
زمین صاف ۱۰*۳۰ متر(در یرک روی چند پشت بام ویا چالی دشت)
زمان بازی اغلب در نوروز و مخصوصاْ روز سیزده بدر است
به گزارش اداره روابط عمومي و امور بين الملل استانداري، احمد عجم در ديدار با مردم معلمكلايه مركز بخش الموت شرقي كه در مصلاي اين شهر برگزار شد، بيان داشت: دهه فجر كه ايام پيروزي انقلاب اسلامي است يادآور شهدا و امام بزرگوار است. در طول اين سي و يك سال پس از انقلاب اسلامي، تلاشهاي زيادي توسط دولتهاي مختلف انجام شده كه اين تلاشها موجب شده تا نيازهاي اوليه مردم روستاها برطرف شود. استاندار قزوين تصريح كرد: به بركت همين تلاشها امروز مردم روستاهايي كه به آنها سفر كرديم از ما تقاضاي امكان استفاده از اينترنت داشتند و اين نشان ميدهد كه سطح خدمات در نظام جمهوري اسلامي به حدي است كه نيازهاي اوليه چون آب و برق مرتفع شده و امروز روستاييان ما به دنبال استفاده از امكانات جديدتري هستند. وي خاطرنشان ساخت: در خصوص گازرساني به منطقه الموت بايد گفت كه اين موضوع جزو مصوبات سفر اول رئيس جمهور است و مطالعات آن در بخش فاز يك انجام شده و همچنان اين مطالعات ادامه دارد ولي يكي از مشكلات پيشروي ما براي اجراي آن اعتبار مورد نياز است چراكه به دليل صعبالعبور بودن منطقه الموت گازرساني به اين منطقه 300 ميليارد ريال هزينه خط انتقال دارد. عجم اضافه كرد: آب آشاميدني يكي از مواهب الهي است و امروز خوشبختانه مردم اين منطقه كمتر با اين مشكل كمبود آب مواجه هستند اما موضوعي كه در مصرف آب نياز است در مناطق روستايي رعايت شود بحث الگوي مصرف است چراكه در برخي از مناطق روستايي در استفاده از آب دقت لازم نميشود و از آب در مصارف غير شرب نيز استفاده ميكنند. در ادامه بخشدار رودبار الموت اظهار داشت: الموت داراي 96 روستا و 84 روستاي داراي سكونت است كه 44 روستاي آن داراي شعبه اسلامي است و در مابقي روستاها نيز شوراي بخش و يا نماينده پيگيري مسائل روستاييان است. صادق قندي عنوان داشت: در حال حاضر يك دانشگاه جامع علمي كاربردي در شهر معلم كلايه در حال فعاليت است كه با توجه به استقبالي شده هماكنون دانشجوياني از ساري، كرج و زنجان در اين دانشگاه در حال تحصيل هستند. وي توضيح داد: الموت علاوه بر جاذبههاي طبيعي داراي جاذبههاي تاريخي چون قلعه حسن صبا و لمبسر است كه انتظار ما اين است در دور دوم سفر رئيس جمهور اعتباراتي براي ثبت تاريخي اين آثار در آثار جهاني قرار دهيم. بخشدار الموت خاطرنشان ساخت: فعاليتهاي انجام شده در دوران نظام جمهوري اسلامي در منطقه الموت به ميزاني است كه حتي فعاليتهاي انجام شده در دوران 2500 ساله شاهنشاهي نيز با 31 سال جمهوري اسلامي برابري نميكند در واقع در دوران جمهوري اسلامي در روستاها تحولي شگرف روي داده است. وي اعلام كرد: هماكنون 90 درصد راه هاي روستايي در منطقه الموت شنريزي و آسفالت شده كه 45 درصد از اين فعاليت در سال 85 انجام شده است
چهل روز است که حیرانم، چهل وادى را به طلب پیموده ام و هیچ نیافته ام. هنوز اسم تو بر زبانم جارى نشده که بغضم ترک مى خورد. در ابتداى زمزمه صبورترین مثنوى دنیا قامت قلم به تعظیم خم مى شود. مرور خاطرات کبودت فضاى سینه ام را به آتش مى کشد و هر چه مى گردم براى درک وسعت صبر تو دامانى جز محبّت خودت نمى یابم. آشناى دیرینه زخم و عطش! مهربان سینه خونین و دست هاى بریده! بانوى غزل هاى تکرار ناشدنى شهادت و شهامت! تمام آسمان و زمین به تعزیت آمده اند. چهل روز است که چشمه ها نمى جوشند، مى گریند؛ چهل فصل است که نخل هاى سربلند نینوا سر در گریبان به ایستادگى ات غبطه مى خورند. امّا دیگر کسى نیست که معناى عظیم صبر و مفهوم بلیغ آزادگى تو را بفهمد. دنیا با دست خودش استقامت مجسم را در خاک کرد و حالا با تمام وجود بر تنگناى لحظاتى که آغوشش تهى از فیض حضور سید الشهداء «علیه السلام» است به سکوت تلخى مى گرید. بانو! سینه شرحه شرحه فرزندانت، دست هاى متبرک ابوالفضل و سرِ تا ابد سربلند امام حسین «علیه السلام» بوسه گاه لب هاى عطشناک و چشمان بى رمق تو بوده است. یاور دیرپاى غربت و معصومیت! مادر لحظه هاى ارغوانى رقیه! مبلّغ دین رسول اکرم! اگر نبود استوارى و دیانت تو اگر نبود زبان تیزتر از تیغ و خطبه سوزان تر از آتش تو، پس از فوت پیامبر «صلى الله علیه و آله» و رجعت سرخ حسین «علیه السلام» چه کسى عَلَم پیروزى را در معرکه سرخ کربلا مى افراشت؟ چه کسى جراحت چرکینِ تاریخ را مرهم مى نهاد و میزبان ابدى عاشقان دلسوخته مى شد؟ چهل فصل است که قطره قطره مى بارم و پناهى جز دامان تو نمى شناسم و مأمنى امن تر از سینه سوخته ات ندارم. به آستان مقدست آمده ام تا براى لحظه اى آرامش در خانه ات را بکوبم و خاک سرایت را به مژگان بروبم. خاتون سرفراز معرکه عشق و کینه! پاسدار همیشه پیروز انسانیت و اسلام! در چهلمین پرده سوزناک این نمایش، قسمت آخر مثنوى صبر، ظفر نام مى گیرد. چلّه نشینى اینک از من، از ما، از تاریخ، شاهدانى ساخته که ازلیت و ابدیت صداقت حسین «علیه السلام» را همیشه فریاد خواهد کرد. درختان بارآور انسانیت و ایثار! مردان مردى که پا در رکاب مظلوم همیشه تاریخ بر یکرنگى او صحّه گذاشتید، شهد شیرین شهادت را در جام هاى مستى ساز بهشتى، از دست پاک پسر پیامبر «صلى الله علیه و آله» بنوشید! بالا بلندترین مرد همیشه تاریخ! حسینى که حُسن نیّت و صدق گفتارت اسلام را حفظ کرد و چشم ناپاک دشمنان را کور! چلّه نشینان سوگوارى ات را دریاب و ما را به جرعه اى و قطره اى از مهر خودت دعوت کن. یا ابا عبداللّه.
برگرفته از http://ravanmohamad.persianblog.ir/
نشانه هاي عاقل
امام حسين فرمود: عاقل، با کسي که مي ترسد او را دروغگو پندارد هم سخن نمي شود، از کسي که مي ترسد او را رد کند درخواستي نمي کند، به کسي که مي ترسد او را بفريبد تکيه نمي نمايد و به کسي که به اميد او اطميناني نيست اميد نمي بندد.
کمال عقل : امام حسين مي فرمايد: عقل، جز از راه پيروي حق به کمال نمي رسد.
نشانه هاي دانا و نادان
امام حسين مي فرمايد: از نشانه هاي اسباب قبولي اعمال، همنشيني با خردمندان است و از نشانه هاي اسباب ناداني، کشمکش با نابخردان است و از نشانه هاي دانا، نقادياو از گفتار خود و آگاهي او از اسرار آراي گوناگون است.
ماده 68ـ وظایف و اختیارات شورای اسلامی روستا عبارتست از:
شیعیان دیگر هوای کربلا دارد حسین روی دل با کاروان کربلا دارد حسین
از حریم کعبه جدش به اشکی شست چشم مروه ژشت سر نهاد٬ اما صفا دارد حسین
می برد در کربلا هفتاد و دو ذبح عظیم بیش از اینها٬ حرمت کوی منا دارد حسین...
بس که محمل ها رود منزل به منزل با شتاب کس نمی داند عروسی یا عزا دارد حسین
رخت دیبای حرم چون گل به تاراجش برند تا به جایی که کفن از بوریا دارد حسین
بردن اهل حرم دستور بود و سر غیب ورنه این بی حرمتی ها کی روا دارد حسین؟
سروران٬ ژروانگان شمع رخسارش٬ ولی= چون سحر٬ روشن٬ که سر از تن جدا دارد حسین
سر به قاچ زین نهاده راه پیمای عراق می نماید خود٬ که عهدی با خدا دارد حسین
او وفای عهد را با سر کند سودا٬ ولی خون به دل از کوفیان بی وفا دارد حسین
دشمنانش بی امان و دوستانش بی وفا با کدامین سر کند؟ مشکل دوتا دارد حسین
سیرت آل علی(ع) با سرنوشت کربلاست هر زمان از ما یکی صورت نما دارد حسین
آب خود با دشمنان تشنه قسمت می کند عزت و آزادگی بین تا کجا دارد حسین
دشمنش هم آب می بندد به روی اهل بیت داوری بین با چه قوم بی حیا دارد حسین
سازعشق است وبه دل هرزخم پیکان٬ زخمه ای= گوش کن عالم پر از شور و نوا دارد حسین
دست آخر کز همه بیگانه شد٬ دیدم هنوز با دم خنجر نگاهی آشنا دارد حسین
شمر گوید: گوش کردم تا چه خواهد از خدای جای نفرین هم به لب دیدم دعا دارد حسین
اشک خونین گو بیا بنشین به چشم «شهریار» کاندر این گوشه عزایی بی ریا دارد حسین
به نظر من نکته جالب در مورد این مطلب تغییر در روستای یرک طی این سال ها می باشد.
روستای یرک = yarak
یرک روستایی است در ناحیه الموت کنونی ، با آب و هوای سرد کوهستانی در 40 کیلومتری شمال آبیک و در 50 کیلومتری شمال شرقی قزوین و در 150 کیلومتری شمال غربی تهران قرار دارد. مساحت این روستا 3115 هکتار و ارتفاع آن از سطح دریا 2800 متر است.
در قدیم جزو طالقان بود، از توابع تهران و بعدها در تقسیم بندی جغرافیایی جزو الموت قرار میگیرد که
در رابطه با معماری خانه های روستایی(یرک) باید به نکته های زیر توجه داشت:
نوع معماری خانه های روستایی به عوامل متعددی از قبیل بعد مسافت از شهر ها، جاده ،شرایط اقلیمی و نوع زندگی بستگی دارد.
بطور مثال در روستای یرک که زمستانهای بسیار سخت دارد؛ در ساخت خانه ها شرایط خاصی جهت محافظت در مقابل سرما در نظر گرفته می شود.
در گذشته بدلیل صعب العبور بودن و مشکل حمل مصالح به روستا ،مردم روستا خانه های خود را با مصالح اولیه ای که از محل روستا تهیه می شد بنا میکردند.این مصالح شامل سنگ و چوب و خاک وآب بود.
به مرور زمان و با تغییر شیوه زندگی و مهاجرت افراد روستا به شهرها وهمچنین بهبود وضعیت راه های دسترسی و سهولت حمل مصالح به روستا ، نوع معماری روستایی دچار تغییر گردید.
معماری ساختمانهای روستا يرك از نظر تغییر در ساختار به 4 دوره قابل تقسیم مي باشند
۱:دوره دهه 40 شمسی و قبل از آن
۲:دوره دهههای 50 و 60
۳:دوره دهه 70
4: دوره دهه 80در 15 سالگي آموختم كه مادران از همه بهتر مي دانند ، و گاهي اوقات پدران هم
در 20 سالگي ياد گرفتم كه كار خلاف فايده اي ندارد ، حتي اگر با مهارت انجام شود
در 25 سالگي دانستم كه يك نوزاد ، مادر را از داشتن يك روز هشت ساعته و پدر را از داشتن يك شب هشت ساعته ، محروم مي كند
در 30 سالگي پي بردم كه قدرت ، جاذبه مرد است و جاذبه ، قدرت زن
در 35 سالگي متوجه شدم كه آينده چيزي نيست كه انسان به ارث ببرد ؛ بلكه چيزي است كه خود مي سازد

عزاداری در قبل از دهه ۵۰ که روستا دارای جمعیت قابل توجهی بود، از اولین شب دهه در مسجد قدیمی که یک طبقه و دارای ستونهای چوبی (دود گرفته) متعددی بود برگزار میشد.
لطف كن ودر باره حرفهاي من خوب فكر كن دوست عزیز امروز ديگر يرك ما نياز به معرفي ندارد آنها كه بايد بشناسن اين مكان را خوب ميشناسند. امروز ديگرصحبت از بگر بودن يرك كاري بي فايده است......چرا كه هجوم بازديد كنندكان باعث تخريب اون شده .من درتاريخ 18/8/88 يرك بودم با اينكه دو ماه هيچكس رفت آمد نكرده. اما طبيعت يك كوه از زباله را كه از بازديد، بازديد كننده اش ريخته بودن به ما نشان ميدهد اميدوارم يك مطلب تهيه كنيد وبزاريد تو يت شايد تلنكري براي همشهري هاي عزيزمان باشد. با تشكر وآرزوي سلامتي براي يك، يك يركهاي عزيز احمد
امروزه هرکس که به يرك و شاید اکثر روستاهای طالقان والموت قدم میگذارد . احساس میکند که روستایی است خوش آب و هوا که فقط بدرد تفرج و تفریح میخورد.

مديرکل حفاظت محيط زيست استان قزوين گفت: در حال حاضر ۹۰ گونه جانوري باارزش در منطقه شکار و تيراندازي ممنوع الموت قزوين وجود دارد.
"اميد روشن" روز شنبه در گفت وگو با ايرنا افزود: اين گونه ها شامل ۲۳ گونه پستاندار،۴۷ گونه پرنده وبيش از ۲۰ گونه خزنده و دوزيست مي باشند.
وي اظهار داشت: ازجمله گونه هاي جانوري منطقه الموت مي توان به گرگ، روباه، شغال، پلنگ، سياه گوش، گربه وحشي، بز کوهي، گراز، انواع کبک هاي دري، معمولي و چيل، تيهو، زاغ نوک سرخ، غراب، سار، انواع سهره، هما، عقاب طلايي، دليجه، کرکس و دال اشاره کرد.
روشن همچنين انواع خزندگان، حشرات، نرم تنان، دوزيستان، قارچ ها، ماهي ها از جمله قزل آلاي رنگين کمان، کولي، اردک ماهي، خياطه، سياه ماهي، کاراس و سس ماهي را از ديگر گونه ها برشمرد.
وي اضافه کرد: اين گونه هاي جانوري تنها بخشي از تنوع زيستي منطقه کوهستاني الموت را تشکيل مي دهند.
روشن يادآور شد: منطقه الموت در گذشته به عنوان يکي از شکارگاههاي وحوش کشور بود که بيشترين علاقه مندان به شکار و طبيعت را به سوي خود جلب مي کرد.
وي واقع شدن اين منطقه در حوزه آبريز سد سفيدرود را حايز اهميت دانست ودر ادامه يادآور شد: منطقه شکار ممنوع الموت با وسعتي قريب به ۱۱۸ هزار هکتار از جمله زيستگاههاي استان قزوين است که در منطقه اي کوهستاني و در حد فاصل بخش مرکزي قزوين و استان هاي مازندران و تهران قرار گرفته است.
روشن تصريح کرد: اين منطقه به سبب وسعت کافي، تنوع زيستي و اقليمي، موقعيت بوم شناختي ويژه و وجود آثار غني تاريخي، از ارزش پژوهشي، اقتصادي، طبيعي، تاريخي، گردشگري و حفاظتي منحصر به فردي برخوردار است.
دکتر سیدعلی موسوی گرمارودی، اگرچه متولدِ الموت نیست و گرمارود، اما هم الموتی بودنش را حفظ کرده و هم گرمارودی بودنش را؛ اصالت که فراموش نمیشود. میشود؟
صبح جمعه آقای عنایتالله مجیدی باخبرم کرد که دکتر گرمارودی روز یکشنبه گذشته (12 مهر 88) مفصل درباره رودبارالموت در روزنامه اطلاعات نوشته. خوشبختانه اصل مطلب را در سایت روزنامه پیدا کردم. مطلب استاد را دوباره در تادانه در آغوش میگیریم.
دوست داريد بدانيد چه کساني بيشتر دندانهاشان خراب ميشود؟ ببينيد اسم خودتان را در اين شش گروه پيدا نميکنيد؟ ...

خبرگزاري فارس: استاندار قزوين گفت: با توجه به مصوبه دور دوم سفر رياست جمهوري به استان قزوين طي سال جاري 100 ميليارد ريال براي محور قزوين ـ الموت ـ تنكابن اختصاص مييابد.
بنام خداونده بخشنده مهربان
امسال همچنون ده ، بيست سال گذشته شبهاي قدر را در امام زاده باغ فيض ،امام زاده (عينعلي و زينعلي) ،مسجد محله ،قم، جمكران ويا در منزل يكي از بزرگان يرك و يا..... عزاداري كرديم.
پس از گذشت سالها به ياري خداوند متعال يركيهاي مقيم مرکز صاحب مكاني (حسينيه ويا تكيه ) جهت برگزاي اينچنين مراسمي شدند. گويا امسال شرايط به گونه اي بود(عدم سقف) كه اين مكان قابل استفاده نبود.
اميدواریم به همت همه هم ولايتيها در سال آينده افطار شب قدر و مراسم احيا در آن مكان برگزار گردد.
حلول ماه رمضان مبارک ، هم ولايتي
ماه رمضون همیشه برام یه حس خوبی داره ان شا.. که هممون بتونیم دوباره از این فرصتی که خدا بهمون داده استفاده کنیم.
سر سفره افطار همه مریضارو دعا کنیم تا شفا پیدا کنن .
با یاد گذشتگان، به یاد خودمان که در آینده ای نزدیک به فراموشی سپرده خواهیم شد
از گذشتگان یاد کنیم تا فراموش نشویم
التماس دعا
با سلام امروز براتون عکسهایی از جشن نیمه شعبان یعنی جمعه ۱۶مرداد ۸۸که در مسجد یرک برگزار شده و با پذیرایی (میوه ِ شکلات ِ شیرینی وِابمیوه )و شام این جشن قیمه( مخصوص با هیمه ) با مخلفات همراه بوده رو گذاشتم و امیدوارم که لذت ببرین

|