|
روستاي يرك
|
||
|
روستاي يرك، روستايي بكر و دستنخورده با ارتفاع 2850 متر در دامنه البرز واقع در الموت قزوین |
در يرك زنان از روی آتش نمی پرند. زنان در خانه شير برنج درست ميكردند وبعد از پختن ، آن را بين هم ولايتي ها توزيع ميكردند مردان در چند پشت بام ( پشت بام منزل آقا داداش مرحوم ، پشت بام منزل سيد امين الله مرحوم ، پشت بام طويله غلامرضا خان و......) گون ها را از پستو خانه ها خارج و در پشت بام جمع ميكردند آتش بصورت طاق (فرد) كه معمولاً دريك بوته از گونهاي با ارتفاع وپهناي بزرگي درست مي كردند كه نوجوانان بسختي از روي آن مي توانستن بپرند. عموما با خواندن شعرهایی چون "زردی من از تو... سرخي تو از من"و" غم برو شادی بیا... نكبت برو روزي بيا" از روي آتش مي پريدند. همچنین مواظب هستند تا در این شب چیزی شکسته نشود، چون آن را خوش یمن نمی دانند. در این شب سعي مي شد ماهي پلو بخورند و شب را با خوردن 1-آ جیل : ( كشمش ،سنجد ،بادام ،گردو ، ...) 2- شيريني :(کولاس و اگردك ...) 3-مواد پختني بجز غذا : (چندر ،كدو ، شلوم ، آش ، ... ) 4- ميوه خشك شده (بركه سيب ،بركه زرد آلو ، بركه هلو ، آ لو چه درختي و آلبالوي خشك شده ...) 5- ميوه (گندوس ، گهري ، انگور، انار ، ...) 6- اقلام ديگر (گهري و گندوس .....که مدتی در سركه خوابیده ) سپری می کردند. عموماً شبهاي زمستان زير كرسي با شب چره مخصوصي كه شامل انواع ميوه هاي خشك شده (سيب، زرد الو، گهري.....) در ظرفي بنام تي يره (TEYAREH ) كه در داخل تنور قرار مي دادند كه پس از پختن آنرا در ظرفي به نام لنگري مي ريختن با گفتن داستان (گرشاسب نامه ، بوستان ،.....) شب را سپري مي كردند .كه اين كار در چها رشنبه سوري نيز انجام مي شد. در شب چهارشنبه سوری همچنین مراسم قاشق زنی نیز انجام می شد.در يرك مرسوم بود كه شب چهار شبه سوري به يك روسري گلدار ويا كيسه متقال نخي ويا يك لنكه جوراب پشمي را به ريسماني مي بند ند واز راه درجي داخل منزلها مي فرستند كه صاحبخانه چيزي در داخل آن قرار مي داد كه البته براي صاحب خانه مهم بود چه كسي در پشت بام است.معمولاً پسران داري نامزد در هنگام ارسال ريسمان به داخل منزل نامزد خود يك هديه (عطر،روغن صورتي،آينه،روسري....) براي همسر آينده خود ارسال ميكردند ودر مقابل دختران از دست رنج خود (جوراب پشمي،دست كش پشمي ،شال پشمي......) كه خود بافته بودند براي همسر آينده با ريسمان بالا مي فرستادند وبا اين كار عهد و پيمان را محكم تر مي كردند .از دیگر مراسم چهارشنبه سوری يرك فال گوش بود و آن بیشتر مخصوص کسانی بود که آرزویی داشتند. مانند دختران و پسران دم بخت یا زنان مردان كه در آرزوی فرزند بودند. آنها اين كار را تا تحويل سال ادامه مي دادند. در شب چهارشنبه سوری تفنک سرپر (سید اکرم مرحوم و محمد تقی مرحوم ....) حال خاصی به مراسم آتش بازی می داد