|
روستاي يرك
|
||
|
روستاي يرك، روستايي بكر و دستنخورده با ارتفاع 2850 متر در دامنه البرز واقع در الموت قزوین |

عزاداری در قبل از دهه ۵۰ که روستا دارای جمعیت قابل توجهی بود، از اولین شب دهه در مسجد قدیمی که یک طبقه و دارای ستونهای چوبی (دود گرفته) متعددی بود برگزار میشد. در ابتدا (علم) مخصوصي و بزرگي كه در سال گذشته روز عاشورا در امامزاده ابراهيم قرار داده بودند با مراسم خاصي از آن مكان خارج و به مسجد حمل می کنند. هر شب بر اساس رسمی که از سالها قبل بر قرار شده بود هر خانوار به فراخور, غذایی تهیه می کرد. .سینه زنی در يرك قدیم حال و هوائی خاصي داشت که اینک نیز کم و بیش ادامه دارد. در آن دوران مردان روستا چنان از سوز دل سینه زنی میکردند که از خود بی خود میشدند. بر اثر ضربات بسیار سنگین که صدائی رعد آسا داشت (ياد بمانعلي مرحوم بخير) از سینه بسیاری از سینه زنان خون جاری میشد و اشکها از دیدهها روان می گشت. در سپیده روز عاشورا، دسته عزاداری از مسجد بسمت مزار روستا و امام زاده ابراهیم حرکت میکردند.در حالی که علاوه بر بیرقهای متعدد، علم بزرگی در پیشاپیش دسته حرکت داده میشدکه به نشانه نذر پارچههائی به آن گره زده شده بود. واهالي مواد غذايي ، لباس ،...... براي درخواست حاجت با آن تبرك مي كردند عزاداران که بتدریج کودکان و نوجوانان ونیز زنان به آن میپیوستند و نزدیک ظهر به مسجد بازمیگشتند

مقارن اذان ظهر نماز جماعت اقامه میشد. سپس از سفره اطعامی که هر خانوار به فراخور به مسجد میآوردند دسته جمعی تناول میکردند.از اوائل دهه 40 این رسم تغییر یافت و مراسم از اوائل دهه تا سوم امام با همت بانیان خیر با طبخ غذا از عزاداران پذیرائی میگردد. از حدود دهه 30 که دهه محرم به فصل زمستان رسید، بخشی از يركيها که به تهران مهاجرت کرده بودند «هیئت يركهاي مقیم مرکز» را تاسیس کردند و هیئت طی دهه محرم چند سالی در خیابان آريانا سابق وبعد از آن در 21متري جي (دبستان فر ايران) سپس ازاوايل دهه 60 در باغ فيض بر پا ميگردید. و از سال قبل در مكان جديد هیئت در تهران برگزار میشود. مهمترین شاخصه مراسم سینهزنی سنتی يركي ها، تشکیل حلقه هایی است که در آن هر سینه زن با دست چپ کمربند سینهزن قبلی را گرفته و پس از هر ضربه به سینه (در حالت یک ضرب هر بار و در سه ضرب پس از هر سه ضربه)یکبار به سمت جلو خم شده و مجدداً به حال نخست باز میگردند.( البته طي سالهاي گذشته كمتر كسي بسمت جلو خم مي شود ) سینه زنها با هر ضربه به سینه در همان حال یک گام به سمت راست( جلو ) بر میدارند و حلقه مدام بر خلاف عقربههای ساعت میچرخد. این نوع سینه زنی موسوم به «دور گرفتن و یا کمر گرفتن ْ» در يركي ها مرسوم است. دراول صف سيدها وپس از آنها به ترتيب سن افراد قرار ميگيرند وچنانچه كسي در حد اندازه خود در محل مناسب قرار نگيرد بزرگان بعد از او به نشانه اعتراض از صف جدا مي شوند. همچنین سینه زنی با دو دست با تشکیل چند صف در وسط براي جوانان و نو جوانان شور حال خاص خودش را دارد .
در روزهای محرم در حیاط مسجد یرک ، مراسم تعزيه برقرار می شد . معمولاْ تعزيهخوانانیرکی بودند مرحوم عابدین جعفری ،مرحوم جعفر جعفری ، مرحوم سید ابوتراب هاشمی و انعام الله توکلی ...... تعزيهها را برگزار ميكردند . در دههعاشورا تعزيههاي حضرت قاسم (ع )، تعزيه حضرتعباس (ع)، تعزيه علياكبر(ع) ،تعزيه حرابنرياحي و تعزيه امامحسين (ع) ...... اجرا می شد